Nie daj się nabrać na oszustwa inwestycyjne
Tematyka inwestowania budzi duże zainteresowanie. W Internecie, zwłaszcza w mediach społecznościowych, można znaleźć porady i historie osób, które rzekomo osiągnęły majątek dzięki „pewnej inwestycji”. Pamiętajmy, że nie każda oferta jest wiarygodna. Poniżej przedstawiamy najczęstsze mechanizmy oszustw inwestycyjnych, na które szczególnie narażone są osoby rozpoczynające swoją przygodę z inwestowaniem.
1. Fałszywe platformy tradingowe
Handel kryptowalutami odbywa się poza tradycyjnym systemem bankowym. Oszuści tworzą fałszywe platformy inwestycyjne, podszywając się pod znane marki lub wykorzystując wizerunki rozpoznawalnych osób. Kontaktują się przez komunikatory (np. WhatsApp czy Messenger), obiecując „gwarantowany” zysk rzędu 10–30% miesięcznie. Przedstawiają fałszywe stopy zwrotów oraz wywierają presję czasu („oferta aktualna tylko dziś”). W inwestowaniu nie istnieje pewny zysk a takie obietnice powinny wzbudzić naszą czujność.
2. Pump & Dump – manipulacja ceną aktywów
Mechanizm „Pump & Dump” polega na sztucznym podbijaniu ceny aktywa np. mało znanej kryptowaluty. Oszuści najpierw kupują ją tanio, następnie rozpowszechniają w sieci entuzjastyczne informacje zachęcające do zakupu. Gdy cena rośnie, sprzedają swoje udziały z zyskiem. W efekcie kurs gwałtownie spada, a pozostali inwestorzy ponoszą straty. Sygnałem ostrzegawczym są zapewnienia o „pewnej okazji” i szybkim, wysokim zysku bez ryzyka.
3. Piramidy finansowe i Schemat Ponziego
Piramida finansowa to nielegalny system inwestycyjny, w którym zyski uczestników zależą głównie od wpłat nowych członków, a nie od rzeczywistej wartości inwestycji. Organizator obiecuje wysokie i szybkie zyski, zachęcając do wprowadzania kolejnych uczestników. Gdy napływ nowych wpłat maleje, system się załamuje a większość osób traci pieniądze. Schemat Ponziego działa podobnie, jednak uczestnicy nie muszą rekrutować nowych osób – wypłaty finansowane są również z wpłat kolejnych klientów. W obu przypadkach zyski są pozorne i krótkotrwałe.
4. Romance scam
Ten rodzaj oszustwa rozpoczyna się od nawiązania relacji w mediach społecznościowych lub na portalach randkowych. Po zbudowaniu zaufania pojawia się propozycja „wyjątkowej okazji inwestycyjnej”, często związanej z kryptowalutami. Oszust prezentuje fałszywe zyski i zapewnia o swoim doświadczeniu. Po otrzymaniu pieniędzy kontakt się urywa, a konto znika.
Ostrożność i zdrowy rozsądek to najlepsza ochrona przed utratą oszczędności.
Sprawdzaj, czy dana firma posiada zezwolenie i widnieje w rejestrze Komisja Nadzoru Finansowego.
Nie instaluj aplikacji z linków przesyłanych przez nieznajomych.
Nie udostępniaj nikomu zdalnego dostępu do swojego komputera lub telefonu.
Weryfikuj opinie w niezależnych źródłach, nie tylko na stronie firmy.
***
Artykuł powstał w ramach projektu edukacyjnego EduAkcja.
Projekt wyróżniony przez Radę Edukacji Ekonomicznej za 2025 rok.
Więcej informacji: www.edu-akcja.org

